Heb je genoeg te vertellen voor een online training?

De twijfel komt in twee smaken. De eerste: ik weet hier best veel van, maar niet genoeg om er les in te geven. De tweede: dit is allemaal zo vanzelfsprekend, wie wil daar nou voor betalen. Beide gevoelens zijn normaal en beide zeggen weinig over de vraag of je een goede cursus kunt maken.

Je hoeft niet de beste te zijn, je moet een stap voorlopen

Iemand met vijftien jaar ervaring is vaak een slechte leraar voor een beginner. Die is te ver weg, slaat stappen over en is vergeten hoe het voelde om het niet te weten. Voor iemand die net begint is degene die het twee jaar geleden zelf heeft geleerd vaak een betere gids.

De vraag is dus niet of jij het meeste weet van je vakgebied. De vraag is of je iemand van punt A naar punt B kunt brengen en of je die weg zelf hebt gelopen. Kun je dat, dan heb je genoeg.

De test met de drie vragen

Neem een concreet resultaat waar je mensen naartoe zou brengen. Beantwoord dan deze drie vragen op papier.

1. Kun je in stappen opschrijven hoe iemand er komt? Als je stappen kunt benoemen en de volgorde ertoe doet, heb je structuur.
2. Weet je op welke drie punten mensen meestal vastlopen? Als je die kent, heb je iets wat een boek of een gratis video niet biedt.
3. Kun je bij elke stap iets laten zien of iets laten doen? Een voorbeeld, een formulier, een berekening, een opdracht. Als dat lukt, heb je een cursus en geen praatje.

Blijft het bij vraag twee stil, dan heb je waarschijnlijk niet te weinig kennis maar te weinig zicht op je doelgroep. Dat los je op met gesprekken, niet met meer studie. Zie voor wie is het precies.

Vanzelfsprekend voor jou is nieuw voor de ander

Wat je vaak doet, voelt niet als kennis meer. Het voelt als "gewoon hoe het gaat". Precies dat is waar mensen voor betalen: de volgorde die jij zonder nadenken aanhoudt, de controle die je altijd even doet, de fout die je er meteen uit haalt.

Een praktische manier om dit boven water te krijgen: schrijf een week lang op wat je iemand hebt uitgelegd. Niet de grote lessen, juist de kleine correcties. Aan het eind van die week heb je een lijst waar je zelf van opkijkt en die lijst is nauwkeuriger dan wat je uit je hoofd zou bedenken.

Hoeveel materiaal heb je nodig?

Er bestaat geen minimum aantal uren video. Een cursus die in drie uur een probleem oplost dat iemand al maanden dwarszit, is meer waard dan twintig uur die niets verandert. Deelnemers waarderen een programma op wat het oplevert, niet op hoe lang het duurt.

Wel geldt: hoe hoger de prijs, hoe meer begeleiding en context mensen verwachten. Een programma van rond de vijftig euro mag kort en kant en klaar zijn. Bij een programma van enkele honderden euro's verwachten mensen dat er iemand meekijkt, dat er vragen beantwoord worden en dat er materiaal is om zelf mee te werken. In wat vraag je voor je training staat hoe die verhouding uitpakt.

Wanneer het écht te vroeg is

Er zijn situaties waarin het verstandig is om te wachten.

• Je hebt het zelf nog nooit toegepast. Kennis uit boeken zonder eigen praktijk gaat opvallen zodra iemand een vraag stelt die buiten het script valt.
• Je kunt geen enkel voorbeeld noemen van iemand die je hiermee hebt geholpen. Zonder die ervaring weet je niet waar het misgaat.
• Het onderwerp verandert zo snel dat je materiaal binnen een paar maanden niet meer klopt. Dan is een cursus onderhoudswerk, niet een product. Dat kan prima, maar reken het dan in als terugkerende uren.

Vul de gaten terwijl je bouwt

Het idee dat je eerst alles moet weten en dan pas mag beginnen, houdt mensen jarenlang tegen. In de praktijk werkt het andersom. Zodra je je programma opzet, zie je precies waar jouw kennis dun is en dat is een korte lijst in plaats van een heel vakgebied.

Die gaten vul je gericht: één boek, één gesprek met iemand die het beter weet, één middag uitzoeken. Dat is behapbaar. Zie hoe je je stof indeelt in modules en lessen voor de manier waarop die gaten zichtbaar worden.

Test het voordat je het afmaakt

De goedkoopste manier om te weten of je genoeg te vertellen hebt, is één les geven aan een kleine groep. Live, via een videogesprek, met vijf of tien mensen. Je merkt binnen een uur of je uitleg klopt, welke vragen je niet had voorzien en of er genoeg in zit voor een heel programma.

Werkt dat, dan heb je bovendien meteen de kern van je eerste module. Werkt het niet, dan heb je een middag verloren in plaats van drie maanden. Dat is ook de gedachte achter de bètaronde.